1. Nieuws

Speciale Stedenlink Estland website
In de aanloop naar de Stedenlink Studiereis van 12 tot 15 oktober naar Estland hebben we in de zomermaanden een speciale informatiewebsite gemaakt over het Estland. Het Estse kabinet vergadert sinds eind 2002 geheel digitaal, zonder papieren dossiers en met laptops. Estland kent een groot aantal elektronische burgerprojecten, de regering heeft grote ambities rondom ICT en de burger. Tot slot is Estland verhoudingsgewijs het meest actieve Wi-Fi land ter wereld. Je kunt hier de speciale website vinden: Estland special

Breedbanddienstencentrum in Almere geopend
In Almere is op 14 september een nieuw Breedbanddiensten centrum geopend door burgemeester Anne-Marie Jorritsma. In het Breedbanddiensten centrum laten tal van aanbieders zien wat er allemaal mogelijk aan breedbandtoepassingen als er glasvezelnetwerk tot in de meterkast ligt. Je kunt op de website van Unet een overzicht zien van de verschillende toepassingen. Het centrum ligt midden in de Staatsliedenwijk, waar de Almere Fiber Pilot in volle gang is. Inwoners kunnen via een 100 Mb/s verbinding snel internet, radio/televisie en telefonie afnemen. Lees hier meer over de Almere Fiber Pilot.

Canadese stad Ottowa grootste Wi-Fi gebied
De Canadase stad Ottowa heeft naar eigen zeggen het grootste stedelijke Wi-Fi gebied te wereld. Het netwerk wordt aangeboden door Ottowa Wireless, die draadloos internet over Wi-Fi aanbiedt vanaf 20 dollar per maand. Daarnaast wordt ook VoIP aangeboden tegen erg lage prijzen. Ottowa Wireless heeft de Nederlander Ton van Houwelingen aan het hoofd staan en is gespecialiseerd in het aanleggen van Wi-Fi en WiMax netwerken en het aanbieden van verschillenden diensten zoals VoIP, VPN, videobewaking en Wi-Fitoegang voor boten tot 15 mijl uit de kust. Voor 30 dollar per maand kun je in de hele stad ongelimiteerd bellen met een Wi-Fi telefoon.

Fryslan House Amsterdam opent haar deuren
Op donderdag 12 augustus 2004 heeft de Commissaris van de Koningin, de heer Ed Nijpels het Fryslân House officieel geopend. Het Fryslân House is het verkoopkantoor van zeven ICT-bedrijven: Compano, Hawar Information Technology, Icit Solutions, ICT Center Friesland, Snakeware, Vincis en Wannit. De bedrijven zijn gevestigd in het voormalige Twinning-gebouw in het stadsdeel Watergraafsmeer. Dit is voor een periode van tenminste drie jaar de tweede thuisbasis van de Friese ICT-ondernemers. Lees verder

Scholen in de Haagse regio krijgen glasvezelnetwerk
Op 22 september is het project GlasLokaal officieel van start gegaan.Inmiddels heeft ruim 60 procent van de onderwijslocaties aangegeven op het netwerk te willen. Onderwijsinstellingen in Den Haag en aangrenzende gemeenten kunnen gebruik maken van een razendsnel breedbandinternet, een digitale leeromgeving en op termijn ook van videoconferenties, multimediaprojecten, beeldtelefonie, Voice over IP en data storage. De netwerkverbindingen van de scholen krijgen een capaciteit krijgen die 500 maal groter is dan nu. De Mondriaan onderwijsgroep, één van de initiatiefnemers van het project, sluit zich met zeventien vestigingen als eerste voor 1 januari 2005 aan. Lees verder

2. Stad Centraal: Eindhoven

Eindhoven is de grootste stad van Zuid-Nederland en vijfde stad van Nederland. Eindhoven profileert zich als Leading in Technology en behoort tot de 25 ict-regio's van de wereld. In de stad zijn grote bekende technologiebedrijven als Philips, DAF, ASML, Toolex, Simac en Neways gevestigd. Eindhoven heeft daarnaast een Technische Universiteit, de Design Academy voor toegepaste industriële vormgeving en ook TNO heeft er enkele belangrijke vestigingen. De bouw van de High Tech Campus, waar Philips al haar onderzoek en ontwikkeling wil concentreren, zal deze positie alleen maar verder stimuleren. Daarnaast wordt meer dan de helft van de R&D uitgaven in Nederland in Eindhoven en omgeving gedaan.

Kenniswijk
Eindhoven participeert in een groot aantal overheidsregelingen gericht op ict in de stad. De meest bekende is de Kenniswijkregeling, die Eindhoven samen met Helmond in de wacht wist te slepen. Bij de lancering in 2000 was de doelstelling om binnen drie jaar 30.000 huishoudens aan te sluiten op supersnel internet via glasvezel. Vervolgens kon het experimenteren met tal van vernieuwende breedbanddiensten beginnen. De Kenniswijk BV stimuleerde de ontwikkeling van de diensten. De aanleg van de glasvezels werd aan de markt overgelaten.

De overheid reserveerde 45 miljoen euro voor het project, voornamelijk in de vorm van subsidies voor de ontwikkeling van diensten en de afname van een abonnement op glasvezel. De resultaten van de regeling tot nu toe zijn teleurstellend. Ruim drie jaar later is de directeur de laan uitgestuurd, zijn er slechts een kleine 200 huishoudens die een abonnement hebben genomen op supersnel internet en is de ontwikkeling van diensten niet in een stroomversnelling geraakt. Afgelopen maart stelde het adviesbureau Berenschot in een Mid Term Review een verandering van de regeling voor. Minister Brinkhorst nam het advies over. De regeling krijgt in ieder geval een landelijk karakter. De gemeente Nuenen is onderdeel van kenniswijk geworden waardoor in hoog tempo een glasvezel infrastructuur wordt uitgerold. Inmiddels hebben woningcorporaties en de gemeente Eindhoven wat betreft de aanleg van glasvezel zelf het voortouw genomen en zijn begonnen met het aansluiten van duizenden woningen.

Eindhoven is meer dan alleen Kenniswijk. Er lopen veel andere interessante projecten in de stad. Hoog tijd voor een nadere kennismaking met deze vooroplopende gemeente.

Breedband

In 2003 heeft de Eindhovense gemeenteraad de notitie ‘Glasrijk Eindhoven’ (zie de Stedenlink bibliotheek) vastgesteld met daarin de visie dat in 2010 heel Eindhoven (ca. 90.000 woningen) is verglaasd. Vraagbundeling is erg belangrijk om deze doelstelling te halen. Het Regionaal Breedband Consortium neemt hier een leidende rol in. Momenteel wordt er langs drie sporen de aanleg van breedband uitgewerkt.

1. Fiber-to-the-home
In mei startte VolkerWessels met het aansluiten van alle 7500 woningen in het Brabanse Nuenen op een glasvezelnetwerk. Daartoe is een contract gesloten met stichting Breedband Nu, waar ook de woningcorporatie Helpt Elkander aan deel neemt.. De aanpak van Nuenen is tevens een voorbeeldproject voor de woningbouwcorporaties in Eindhoven. De gemeente Eindhoven en de Eindhovense woningcorporaties Hertog Hendrik van Lotharingen, SWS, Trudo, Domein en Wooninc tekenden een gezamenlijke intentieverklaring om binnen een jaar ruim 6.000 woningen op glasvezel aan te sluiten. Daarnaast ligt In Helmond een samenwerkingsovereenkomst tussen KPN en woningbouwcorporaties klaar. De Letter of Intend is inmiddels ondertekend. De gemeente is mediator en financierde de business case. Het gaat om in totaal zo'n 8000 aansluitingen.

2. Ring van Brabant
Non-profit en overheidsorganisaties slaan de handen ineen om gezamenlijk glasvezelverbindingen aan te leggen. Aan de ring worden in elk geval 3 bedrijventerreinen, 100 scholen en 50 verzorgingstehuizen aangesloten. 24 organisaties (overheid, not-for-profit en bedrijfsleven) in de regio Eindhoven bundelen hun vraag naar breedbandige communicatie in het Regionaal Breedband Consortium Zuidoost Brabant (RBC). De gemeente Eindhoven is penvoerder. Het consortium voor managed dark fiber heeft locaties in Helmond, Geldrop-Mierlo en Veldhoven. In eerste instantie komt de ring tussen de drie gemeenten. Als dit allemaal werkt start de gemeente een nieuwe ronde van vraagbundeling. De eerste ring heeft dus een voorbeeldfunctie voor de nog niet aangesloten regio.

3. Breedband op bedrijventerreinen
Op bedrijventerrein de Hurk wordt momenteel aan vraagbundeling gedaan om glasvezel aan te schaffen en neer te leggen. De Hurk dient als pilottraject voor andere terreinen. Men bekijkt de mogelijkheid om aan te sluiten bij plannen van de provincie op het gebied van park management. Superpilot en electronische overheid Eindhoven is één van de vier steden in Nederland die meedoet aan het Superpilot project. In dit kader zijn verschillende interessante applicaties en websites ontwikkeld. We lichten er twee uit, de Geogids en het Virtueel Inburgeringsloket Eindhoven Geogids De GeoGids is een grote database waarin basisgegevens worden gecombineerd met ruimtelijke kenmerken (postcode, kaartmateriaal). Gegeven van een groot aantal overheden, gemeentelijke diensten en afdelingen worden ontsloten via een webapplicatie. De overheid zelf, maar ook bedrijven en burgers kunnen hiervan gebruik maken. Zo wordt bijvoorbeeld snel inzichtelijk welke risicogebouwen in de buurt zijn als een tankwagen ontploft. Zie de website van de Superpilot voor een projectbeschrijving.

Virtueel Inburgeringsloket Eindhoven
Op elke plaats in Eindhoven waar nieuw- en oudkomers regelmatig komen, staat een computerzuil. Hierop is het Virtueel Inburgeringsloket geïnstalleerd. Het touch screen om de computerzuil te bedienen is eenvoudig in gebruik. De nieuw- of oudkomer vindt hier in zijn de nodige informatie en via het geluidssysteem kunnen zelfs analfabete cliënten bij het Virtueel Inburgeringsloket terecht voor informatie. Het loket is beschikbaar in Turks, Modern Arabisch, Engels en Nederlands. Bijzondere aandacht gaat uit naar inburgeringszaken en naar het verkrijgen van werk. De basisinformatie wordt gepresenteerd in een mix van korte (animatie)films, foto's, formulieren, kaarten en korte, eenvoudige tekstblokken. Het loket is ook online te bereiken via www.inburgeringsloket.nl/eindhoven

ICT in de stad

Zorgloket Eindhoven

Het Zorgloket Eindhoven is de virtuele ontmoetingsplek tussen burgers en organisaties en instellingen op het gebied van zorg, gezondheid en welzijn. De GGD en de gemeente Eindhoven ontwikkelden het Zorgloket Eindhoven. Het Zorgloket biedt een zorgvraagbaak waar vragen direct worden gekoppeld aan een of meerdere antwoorden van Eindhovense zorgaanbieders. Als er geen antwoord te vinden is kan er een mailtje worden gestuurd dat binnen twee werkdagen wordt beantwoord. Het Zorgloket biedt daarnaast een overzicht van regionale en landelijke organisaties op het gebied van zorg, welzijn en gezondheid. Daarnaast is het mogelijk om op postcode te zoeken naar gezondsheidsvoorzieningen. Zie www.zorgloketeindhoven.nl

Wijkportal StrijpWeb
StrijpWeb (www.strijpweb.nl) is een virtuele ontmoetingsplek voor bewoners, organisaties en gemeente. Iedereen kan op deze site informatie vinden die is toegesneden op Strijp: zowel op stadsdeel-, wijk- als buurtniveau. Het is een mix van veel gemeentelijke informatie, buurtinformatie, geactualiseerd wijk- en buurtnieuws en een historische krant. Naast informatie kan iedereen bijdragen leveren aan het discussieplatform, het prikbord en de agenda. Afgevaardigden van bewonersorganisaties uit Strijp en het gemeentelijk stadsdeelkantoor werkten samen om dit te realiseren.

Met dank aan Erik Lubbers, Paul Vos en Marie-Jeanne Boltong

Achtergrond
Op de website van Stedenlink vind je een overzicht van alle projecten van de gemeente Eindhoven op het gebied van Breedband, ICT en de Stad en Electronische Dienstverlening.

3. Voor- en nadelen van open source software

Steeds meer bedrijven, organisaties en personen weten de weg te vinden naar open source software. Zo werd vorige week de preview-versie van de open source internetbrowser Mozilla Firefox maar liefst één miljoen keer gedownload binnen honderd uur. In de vorige nieuwsbrief kon je meer lezen over het verschil tussen open source en open standaarden. We gaan nu dieper in op de specifieke voor- en nadelen van open source software.

Voordelen
De volgende vijf voordelen zijn voor een groot deel ontleend aan de Vereniging Open Source Nederland.

1. Betere kwaliteit van de software
Open source is vaak kwalitatief betere software dan commerciële software . Een heel belangrijk argument, omdat vaak wordt beweerd door tegenstanders van open source software dat open source nog niet uit ontwikkeld is. Het model van software bouwen (zie bij achtergrond het Kathedraal en Bazaar model van Eric Raymond) zorgt ervoor dat programmeurs snel fouten opsporen en herstellen. Dit leidt tot robuuste software. Niet voor niets draait meer dan tweederde van alle websites ter wereld op het open source programma Apache http server. Ook open source programma’s kennen veiligheidslekken, maar die worden dan wel binnen de kortste tijd gedicht. De kennis van software ligt ook niet bij de programmeurs van één bedrijf, wat ons tot het tweede voordeel brengt.

2. Minder afhankelijkheid van de producent
Aangezien de broncode van de software open is en door iedereen in te kijken betekent dit ook dat je uit veel meer specialisten kunt kiezen om de software aan te passen. Dit in tegenstelling tot closed source software waarbij je altijd bij de producent van de software moet aankloppen voor veranderingen. Daarnaast eisen veel overheden tegenwoordig wereldwijd dat software die bijvoorbeeld ten grondslag aan stemmachines openbaar is en te controleren door een brede groep van veiligheidsexperts.

3. Lagere kosten
Gebruikers van open source software betalen over het algemeen geen licentie- kosten, of geld voor latere upgrades. Daarnaast gaat open source software over het algemeen zuiniger om met computerrekenkracht dan closed source software, waardoor dure hardware upgrades ook niet elk jaar nodig zijn. Goed nieuws voor de bezuinigende overheid en goed nieuws voor minder draagkrachtige organisaties. Organisaties zijn wel over het algemeen evenveel geld kwijt aan het beheer van de software.

4. Ondersteunt lokale marktwerking en innovatie
Het ontwikkelingsmodel van open source software zorgt ervoor iedereen door kan bouwen op elkaars kennis in plaats van allemaal naast elkaar opnieuw het wiel uit te vinden. Daarnaast steunt het gebruik van open source de lokale economie. De gebruiker is alleen geld kwijt aan onderhoud wat vaak in de eigen regio zal worden aanbesteed en er gaat geen geld naar de fabrikant die meestal in een ander werelddeel gevestigd is.

5. Open standaarden
Open standaarden zijn weer iets heel anders dan open source software (zie de vorige nieuwsbrief) maar het ontwikkelingsmodel van open source software leidt ertoe dat er bijna allen maar wordt gewerkt met open standaarden. Dit is van groot belang voor overheidsorganisaties die als taak hebben transparant informatie te bieden naar de burger. Het gebruik van open standaarden biedt ook de garantie dat informatie voor altijd blijft behouden.

De nadelen  

1. Ondoorzichtig
Een veel genoemd nadeel is dat open source software ondoorzichtig is. De verzamelnaam ‘closed software’ als tegenhanger van open source software zal niemand gebruiken die niet iets met open source software te maken heeft. Een standaard gebruiker heeft het over Word, Outlook, Excel, Photoshop enz. Het was tot voor kort nog een behoorlijke chaos in open source land welke Linux-distributies nu het beste zijn en welk tekstverwerkingsprogramma je moet gebruiken. Daarnaast, bij wie moet je zijn als je ‘gratis’ gedownloade software kuren begint te vertonen? Er is geen fabrikant die je kunt mailen en een bericht posten bij een ontwikkel-community is voor de meeste mensen een brug te ver. Langzamerhand begint zich het kaf zich van het koren te scheiden en zie je ook binnen de open source community bepaalde programma’s en standaarden naar boven komen drijven. Het is nu mogelijk bepaalde producenten van open source software een servicecontract af te sluiten zodat je een aanspreekpunt als het een keer misgaat. Het voordeel is dat je geen geld kwijt bent aan de licentie, maar alles kunt besteden aan ondersteuning.

2. Incompatibiliteit
Aangezien het overgrote merendeel van computers momenteel draait op één besturingssysteem wat mensen ook thuis gebruiken zou het beteken als er open source op het werk gebruikt wordt bestanden niet thuis geopend kunnen. De meeste open source programma’s zijn vaak prima in staat te schrijven in bestandsformaten waar andere programma’s mee uit de voeten kunnen. Er zijn nog wel kleine compatibiliteit problemen met bijvoorbeeld de opmaakverschillen tussen een OpenOffice.org document en een Microsoft Word document maar hier zal de gemiddelde gebruiker weinig mee te maken krijgen.

3. Nog niet geschikt voor alle taken
Aangezien open source software voornamelijk ontwikkeld is door techneuten en ‘nerdy’ programmeurs is het niet verwonderlijk dat de meest succesvolle open source programma’s werken aan de achterkant van de digitale samenleving, in webservers en bestandsservers bijvoorbeeld. De afgelopen jaren zijn er wel gigantische stappen vooruit genomen om open source op de desktop volwaardig te laten werken En dat is gelukt, de uitstraling en gebruikersvriendelijkheid van Linux-distributies als Mandrake, Suse of Red Hat doet nauwelijks meer onder of is zelf gelijk aan andere soorten besturingssystemen. Voor een groot aantal (kantoor) taken is gebruikersvriendelijke software ontwikkeld waarmee prima gewerkt kan worden. Zo biedt het OpenOffice.org pakket een uitgebreide tekstverwerker, presentatieprogramma en spreadsheet programma. Gamers, ontwerpers en illustratoren zullen open source software voorlopig nog niet gebruiken aangezien het aantal werkbare open source games en tekenprogramma’s nog op een hand is te tellen en nog niet krachtig genoeg is. Hier komt waarschijnlijk wel snel verandering in. Het beeldbewerkingprogramma GIMP biedt al genoeg mogelijkheden voor de gemiddelde gebruiker.

Eigenlijk is het voor een groot deel de verandering`van het business-model die zorgt voor onzekerheid bij de afnemer. In plaats van gebaseerd te zijn op licenties verschuift het model meer naar een model waarbij geld verdiend wordt met implementatie en ondersteuning. Dat dit model levenskrachtige bedrijven oplevert bewijst de groei van bedrijven als Red Hat, SuSe en de omarming van open source software door bedrijven als HP en IBM.

De belangrijkste aanbeveling is om eerst te kijken wat je als organisatie wil op ICT gebied. Wil je meehelpen aan lokale marktwerking, is het gebruik van open standaarden een vereiste aan je software of wil je niet afhankelijk zijn van een leverancier? Dan kom je al snel bij open source software uit. Open source is in ieder geval al zo ver ontwikkeld dat er als er op kwaliteit en kosten wordt gelet open source veel te bieden heeft.

Achtergrond

De kathedraal en de bazaar.
In 1997 schreef Eric Raymond een klassiek geworden stuk over hoe open source software ontwikkeld wordt. Hij gebruikt de analogie van een bazaar voor het ontwikkelen van open source software. Door in een vroeg stadium al je code vrij te geven, over alles totale openheid te betrachten waardoor fouten binnen software ook in een vroeg stadium aan het licht komen en verholpen kunnen worden. Het tegenovergesteld is het kathedraal model wat je veel ziet bij traditionele software-ontwikkelaars. Er worden hoge muren opgetrokken rondom de software, de broncode wordt streng beschermd en slechts enkelen hebben hier inzage. Pas als de kathedraal helemaal af gaan de deuren open en komen de fouten aan het licht.

Vereniging Open Source Nederland
Open source informatie voor organisaties en instellingen.

4. Werken aan een beter intranet

Gemeentes en overheden werken niet alleen met een website waarbij informatie beschikbaar is voor iedereen maar ook vaak met een uitgebreid intranet. Wat zorgt er nu voor wat een goed intranet is? De Amerikaanse usability goeroe Jacob Nielsen doet op zijn website verslag van een door hemzelf uitgeschreven wedstrijd tussen intranetten van de overheid. Vooral zeer grote organisaties zoals het Department of Transport (Verenigd Koninkrijk) en de Goverment Office of Sweden doen het erg goed. Maar bij de top-tien staan ook twee organisaties met minder dan 1000 werknemers waarbij designteams van slechts twee personen bij betrokken waren. Goed nieuws voor gemeenten dus. Daanaast geeft Nielsen enkele handige tips bij voor een goed intranet mee:

1. Maak duidelijk wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor de content
2. Leer deze mensen over webstandaarden en usability-richtlijnen
3. Gebruik eenvoudige webformulieren voor publicatie
4. Stel verloopdata in voor content
5. Zorg voor een gecentraliseerde redactie
6. Check content voor publicatie op het gebruik van webstandaarden
7. Werk met templates
8. Maak gebruik van een cms
9. Maak gebruik van automatische content-feeds
10. Zorg dat experts binnen de organisatie snel gevonden zijn

Bron: www.CMupdate.nl

5. Agenda

6 oktober - Breedband voor beslissers - Gemeente Zoetermeer in samenwerking met ISOC organiseert een congres over vier breedbandmodellen in de praktijk
12-15 oktober - Stedenlink Studiereis Estland, Stichting Stedenlink
13 oktober - E-government 2004, Heliview
15 oktober - Uitrol van glas belicht, TNO Telecom en vele anderen
25 oktober - Kenniseconomie conferentie - De afdeling D66 Eindhoven organiseert een grote landelijke conferentie over de kenniseconomie.
28 oktober - Breedbanddiensten en -gebruik; opening Friese Internet Exchange in Leeuwarden 15 november - IST Den Haag, Information Society EU
23 november - Kerngroep v5ergadering (besloten)
2 december - Eindconferentie Digitale Trapvelden, Kennisland, SQM en IPP.

6. Publicaties

Een van de sleutelwoorden in 2004 is breedbanddiensten. Zo heeft het ministerie van Economische Zaken het afgelopen jaar verschillende onderzoeken laten uitvoeren naar breedbanddiensten op de gebieden veiligheid, zorg, onderwijs en openbaar bestuur. De onderzoeken zijn inmiddels afgerond, in de komende nieuwsbrieven behandelen we elke keer een van de rapporten. Daarnaast deze keer in een interessant rapport over succesfactoren bij breedbanddiensten.

Breedbanddiensten in de sector veiligheid

Je kunt hier het rapport lezen of downloaden: Breedband en veiligheid (pdf, 888 Kb)

Aarzelend over de drempel. Ervaringen met breedbanddiensten

Het European Centre for Digital Communication heeft in opdracht van de gemeente Heerlen in

7. Link van de maand: Webopedia

Colofon

De Stedenlink nieuwsbrief is een uitgave van de Stichting Stedenlink, Netwerk van Kennissteden. De nieuwsbrief wordt verstuurd aan iedereen die er interesse in stelt. U kunt zich afmelden voor de nieuwsbrief door een mailtje te sturen naar info@stedenlink.nl.

Redactie: Geert Wissink, Marieke Rietbergen, Hans Westerhof.

Stichting Stedenlink. Postbus 2960, 1000 CZ, Amsterdam. telefoon: 020-5756720, fax: 020-5756721, email: info@stedenlink.nl.

Privacyverklaring: Uw email-adres zal nooit aan derden worden verstrekt

Deze nieuwsbrief wordt uitgegeven onder de Creative Commons licentie " Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen Licentie Nederland". Met een Creative Commons licentie kun je (digitale) content beschikbaar maken voor het publieke domein onder je eigen voorwaarden. Meer informatie over de licenties vind je bij www.creativecommons.nl