1. Nieuws

Ruim 6000 woningen op glas in Eindhoven
De gemeente Eindhoven en verschillende Eindhovense woningcorporaties willen samen binnen een jaar 6.000 woningen aansluiten op glasvezel. Bij de start zullen de bewoners kunnen beschikken over breedbandinternet, telefonie, en Radio/TV. Het netwerk staat verder open voor alle diensten aanbieders. Tot eind 2004 kunnen de bewoners nog gebruik maken van een tegemoetkoming van de Kenniswijk in de kosten van aansluiting en abonnement. Lees verder

Gemeente München stapt over op open source
Na een proef van een jaar heeft de gemeenteraad van München besloten om haar 13.000 werkplekken en bijbehorende servers te migreren naar een Linux-platform. Het project kent verschillende fases. Eerst zullen alle werkplekken worden voorzien van het kantoorautomatiserings-pakket OpenOffice en de browser Mozilla. Daarna worden computers daadwerkelijk gemigreerd naar Linux. Lees verder

Digitale overheid komt traag op gang
Webwereld heeft een artikel gepubliceerd over de stand van zaken rondom de Digitale Overheid. Daarin valt te lezen dat de digitale overheid maar langzaam van de grond komt. Lees verder

Glasvezelinternet mag vijftig euro kosten
De gemiddelde Nederlander is bereid iets meer dan vijftig euro per maand te betalen voor een symmetrische glasvezelinternetverbinding van tien megabit per seconde, zo is te lezen in Webwereld. De gegevens komen uit een tussentijdse peiling van de site www.ikwilglasvezel.nl . Deze site van Kenniswijk is in in het leven geroepen om de verwachtingen van de consument in kaart te brengen. Lees meer

Appingedam geheel op glas in 2005
De gemeenteraad van Appingedam heeft unaniem besloten tot de aanleg van Damsternet. Het breedband glasvezelnetwerk komt naar verwachting begin 2005 beschikbaar voor alle huishoudens, bedrijven en instellingen in Appingedam. Hiermee is de Groningse plaats de eerste stad in Nederland die in zijn geheel verglaasd wordt. De betrokken partijen willen binnen enkele weken alle juridische handelingen afwikkelen om tot de officiële oprichting te komen. Deze zomer wordt begonnen met graafwerkzaamheden. Lees verder

2. Centraal: Almere

Almere is de snelst groeiende stad van Nederland en voert meer dan 25 projecten uit op het gebied van breedband en ict in de stad. Deze projecten vallen onder de hoede van bureau Almere Kennisstad. We vroegen Peter van Eijk, programma-manager van Almere Kennisstad, naar de voortgang van de verschillende projecten.

Almere Fiber Pilot
De breedband activiteiten van de gemeente Almere vallen samen in het project Almere Fiber Pilot. Eind dit jaar moeten meer dan 1500 huishoudens en 800 bedrijven gebruik kunnen maken van een supersnel glasvezelnetwerk. Het dienstenpakket wordt aangeboden door UNET. Consumenten krijgen voor 80 euro per maand digitale televisie, internet telefonie en 10 Mb/s symmetrisch internet. Ondernemers betalen 250 euro per maand.

Peter van Eijk: "De Almere Fiber Pilot loopt op schema en er blijkt veel interesse in het proefgebied te zijn. Voor deze uitrol is er nauw contact geweest met Kenniswijk. Een van de geleerde lessen is dat het belang van het direct aanbieden van een goed pakket. Met alleen 10 Mb/s internet kom je er niet, er is nu te weinig aanbod van online diensten om de meerwaarde voor consumenten zichtbaar te maken. De keuze om direct van start te gaan met het aanbieden van een tripleplay diensten-pakket lijkt vooralsnog goed uit te pakken, veel inwoners tonen interesse. Iedereen heeft al radio, televisie en meestal ook internet, maar als ze overstappen zijn ze uiteindelijk goedkoper uit.“

Daarnaast is gekozen voor een model van open infrastructuur. Dit betekent dat het eigendom van de passieve- en actieve infrastructuur in verschillende handen is. De diensten worden vooralsnog aangeboden door UNET, maar in de toekomst is het bedoeling dat er concurrentie op diensten op diensten plaatsvindt.

Eboat
In krap drie jaar heeft Almere Kennisstad zo’n 25 projecten van de grond gekregen. Een van de projecten waar Peter erg trots op is is het project Eboat. Alle basisscholen in Almere hebben een ict-infrastructuur aangeboden gekregen en kunnen gebruik maken van een beheer-organisatie die centraal wordt aangestuurd.

Peter van Eijk:” Het idee is dat er een centrale server is waar alles op gebeurd. Daar zijn 'domme’ terminals (goedkope computers) op aangesloten die gebruik maken van de kracht van de centrale server. Er zijn een aantal voordelen. De leraren hoeven de computer alleen maar aan te zetten. Ook de beheerkosten blijken een factor twee lager te liggen. Een bijkomend voordeel is dat de vandalisme sterk is verminderd. De inbrekers zien vaak dat het om 'domme computers'' gaat en laten deze dan staan. Ook wordt er flink bespaard op vervangingskosten. De servers draaien centraal bij de Almeerse dependance van SARA".

Digibus
De bibliotheek van Almere heeft een bus ingericht met een aantal computers en internetverbinding. Hierin kunnen inwoners van Almere een cursus volgen om vertrouwd te raken met internetgebruik. Ondertussen hebben meer dan 4000 mensen training gehad in internet. Door de wijk in te gaan met de bus zijn tal van mensen bereikt die normaal niet of nauwelijks naar de bibliotheek zouden gaan. Lees hier meer over de Digibus.

Gezondheidsportaal
In een van de vorige nieuwsbrieven gaven we speciale aandacht aan het Gezondheidsportaal. Het project heeft de EPN Telemedicine Stimuleringsprijs gekregen maar de laatste tijd hoorden we er weinig van. Peter van Eijk: “We zijn nu op zoek naar consortium van marktpartijen om het plan in het pilotstadium te krijgen. De komende 6 tot 12 maanden gaat daar iets mee gebeuren. De situatie is wel iets complexer geworden in het licht van grote bezuinigen bij de gezondheidszorg.”

Daarnaast lijkt het niet zozeer de technologie te zijn die de voortgang tegenhoudt, maar eerder de regelgeving. Peter van Eijk: “Op het moment krijgt een huisarts geld als hij op huisbezoek is geweest of als de patiënt bij hem langskomt. Bij het gezondheidsportaal werkt de huisarts aan een persoonlijke pagina die veel voordelen heeft voor de patiënt. Die ziet direct betrouwbare informatie op een plek staan. De huisarts maakt echter kosten die niet worden vergoed, er is immers alleen virtueel contact. De vraag waar we nu mee zitten hoe we een goede bekostiging voor de huisarts kunnen vinden.”

Op de website van Almere Kennisstad kun je je abonneren op een nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van de projecten. We wensen Peter en Almere Kennisstad veel succes met hun projecten in Almere!

3. Open source software en open standaarden

Steeds meer gemeenten gaan aan de slag met open source software. Zo werkt de gemeente Vlieland al drie jaar met het kantoorautomatiseringspakket OpenOffice.org. De websites van de gemeente Amsterdam worden onderhouden met MMBase, een open source content management systeem. Het open source besturingssysteem Linux wordt steeds meer voor mailservers en fileservers gebruikt, en de gemeente Tilburg ondersteunt de stichting TOSti die de samenwerking tussen instellingen, organisaties, bedrijven en gemeente binnen Tilburg wil bevorderen door het gebruik van open source software.

Toch blijken veel gemeenten nog huiverig om open source software te gebruiken. In deze en de komende nieuwsbrieven zullen we elke keer een ander aspect van open source software voor gemeentes onder de loep nemen. Er blijken nog veel vooroordelen en onduidelijkheden rondom open source software te bestaan.

In deze nieuwsbrief geven we een korte omschrijving van open source software en open standaarden. We spraken hiervoor met Arje Cahn, software ontwikkelaar en mede-eigenaar van het bureau Hippo. Hippo is gespecialiseerd in het bouwen van content management en informatie management systemen. De programmeurs van Hippo zijn erg actief in verschillende open source software communities.

Wat is open source software?
Open source software is een verzamelnaam voor software die je vrij mag verspreiden en aanpassen. Daarvoor mag je de broncode inzien en naar eigen goeddunken (laten) wijzigen. Open source software wordt veelal ontwikkeld door communities, groepen van enthousiaste programmeurs die samen aan een oplossing werken. Arje Cahn: “De afgelopen vijf jaar is er enorm veel gebeurd. Je ziet nu dat organisaties als IBM, Oracle en HP zich actief bemoeien met de communities. Er worden mensen aangenomen om full-time binnen de community te ontwikkelen. Het is mooi om te zien dat gedoodverfde concurrenten als Sun en IBM samenwerken in een community om betere software te maken.“

Doordat je open source software vrij mag verspreiden hoeven geen licentiekosten te worden betaald. Bij commerciële software moet de leverancier de ontwikkelingskosten terugverdienen en wil het bedrijf geld verdienen met de verkoop van het programma. Het kopiëren en het verspreiden van deze software wordt door de licentie verboden. Bij open source software wordt aanpassen en verspreiden juist aangemoedigd. Je zou open source sofware kunnen vergelijken met een taart waarbij het recept wordt bijgeleverd (Bron: OSS in het Onderwijs).

Er zijn inmiddels duizenden open source programma's in omloop, waaronder enkele zeer succesvolle. Bekende voorbeelden zijn de Apache webserver (de meest gebruikte webserver ter wereld), Linux (een besturingssysteem vergelijkbaar met Windows), OpenOffice.org (kantoorautomatiseringspakket vergelijkbaar met Microsoft Office). Daarnaast zijn er tal van tekenprogramma's, videoplayers, tekst-editors, content management systemen en meer in omloop.

Wat zijn open standaarden?
Hoewel open source en open standaarden vaak door elkaar gebruikt wordt zijn het toch twee hele verschillende dingen. Gaat het bij open source software om programma's die een bepaalde taak uitvoeren, bij open standaarden gaat het om het formaat waarin data wordt opgeslagen. Een duidelijk voorbeeld van een open standaard is het html-formaat. Hierover zijn internationale afspraken gemaakt die worden beheerd door een stichting (het W3C) waardoor het formaat door veel programma's is te lezen en door iedereen is te gebruiken. De afspraken zijn tot stand gekomen via een open beslissingsprocedure. Een voorbeeld van een gesloten formaat is het pdf-formaat. Hoewel veel programma's pdf's kunnen lezen en pdf's kunnen produceren, bepaalt één bedrijf (Adobe) wat de eigenschappen zijn van dit formaat. Als Adobe morgen besluit dat pdf's alleen nog maar te printen zijn op A5 papier dan kunnen dat ze dat inbouwen in het formaat, zonder dat iemand daar enige inspraak in heeft.

Voor gemeenten zijn twee zaken van belang. Als je een open formaat gebruikt dan weet je dat andere programma's en gebruikers ook overweg kunnen met het formaat, dus gegevens kunnen lezen zonder problemen. Daarnaast blijft de data die opgeslagen is in een open standaard altijd te lezen, ook bijvoorbeeld over honderd jaar.

Arje Cahn: "Open standaarden zijn nog belangrijker dan open source. Zonder standaarden kun je niet evolueren in producten. Als er geen duidelijke afspraken worden gemaakt over open standaarden kun je producten niet op elkaar afstemmen. Producenten hebben dat heel goed door. Zo staken Amerikaanse vliegtuigbouwers in de jaren zestig de koppen bij elkaar om ervoor te zorgen dat technici dertig jaar later nog steeds de handleidingen zouden kunnen lezen. Het was toen al duidelijk dat die machines tientallen jaren zouden blijven vliegen. Ze zijn begonnen met het maken van een documentatiesysteem, sgml, waaruit nu het formaat xml een afgeleide is."

Een kabinetsstreven is om in 2007 een meer transparante overheid te zijn die volledig gebruik maakt van open standaarden. Het programma Open Standaarden en Open Source Software voor de overheid (OSOSS) geeft hierbij tekst en uitleg. Bij OSOSS is ook een lijst te vinden van de open standaarden zoals ze nu zijn gedefinieerd.

In de volgende nieuwsbrief zetten we verschillende voor- en nadelen van open source software op een rij. Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben, stuur dan een mailtje naar info@stedenlink.nl

4. De Breedbandnota

Het kabinet presenteerde kort geleden haar breedbandnota 'Breedband: een kwestie van tempo en betere benutting'. De nota is de invulling van Nederlandse strategie in het kader van de e-Europe Lissabondoelstellingen op het terrein van Breedband. Het kabinet stelt dat breedband belangrijk is voor de groei van de economie en dat het substantieel kan bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen. De ambitie is dat Nederland in 2010 op het terrein van breedband in Europa en wereldwijd voorop loopt.

Om de ambitie te realiseren wil het kabinet impulsen geven aan:
A) De ontwikkeling en toepassing van diensten en kansrijke breedbandtoepassingen in het private en publieke domein.
B) De ontwikkeling van (een) hoge capaciteit aansluitnetwerk(en) met een substantiële landelijke dekking in 2010.

Op deze wijze wordt optimaal geprofiteerd van breedbandige diensten, waarmee een bijdrage geleverd wordt aan de versterking van het groeivermogen en aan het oplossen van maatschappelijke problemen waardoor de welvaart en welzijn in Nederland zullen toenemen, aldus het persbericht.

De nota bevat vooral een analyse van de huidige situatie. De analyse is weinig vernieuwend en kan daarmee in grote lijnen worden onderschreven door de meeste partijen. Na de analyse wordt geen visie op breedband neergezet. Hoe zorgen we dat deze infrastructuur er komt? Wat wordt geleerd uit alle initiatieven die in de steden plaats vinden?4 Hoe zorgen we dat de infrastructuur stabiel en beveiligd is? Hoe zorgen we dat het dataverkeer efficiënt verloopt? Het is jammer dat hier geen aandacht aan wordt besteed.

De breedbandnota is hier te downloaden: Breedband Nota,
 80 Kb. Reacties op de nota zijn te vinden op de site van Stedenlink.

5. Agenda

26-27 juni - Festival Globalisering, Amsterdam
29 juni - De Toekomst van Breedband, Euroforum
1 juli - Conferentie Europe Facing the Challenges of the 21st Century, Maastricht
5 augustus- Bijeenkomst Werkgroep Marktverstoring, Ministerie van Economische Zaken, besloten.
4 september - De Week van het Leren, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
29 september - Telecities, Gijon, Spanje
12 oktober - Stedenlink Studiereis Estland, Stichting Stedenlink
25 oktober - Kenniseconomie conferentie, D66 Eindhoven
15 november - IST Den Haag, Information Society EU
2 december - Eindconferentie Digitale Trapvelden, Kennisland, SQM en IPP.

6. Projectenbank: TOSti, The Open Source Test initiative

TOSti (The Open Source Test initiative) is een nieuw nederlands initiatief dat het gebruik van Open Source (Software) in de (Tilburgse) sociaal/culturele sector wil aanmoedigen, stimuleren en ondersteunen. Tosti wil zo snel en simpel mogelijk uitleggen waarom het verstandig zou zijn met een paar mensen, een beetje geld en leuke plannen iets leuks met OSS te gaan doen. Initiatiefnemer is de Stichting Open Source Tilburg. Er is een aparte hoek voor ontwikkelaars, een wiki, een forum, een client area en er zijn verschillende projecten te vinden van TOSTi. Meer informatie kun je vinden bij www.tostitilburg.nl

7. Breedband Demonstratie Centrum Nijmegen

In Nijmegen is een bijzonder demonstratiecentrum opgezet. Naar aanleiding van de breedbandproef simuleerde de gemeente een glasvezelnetwerk in één van de gemeentegebouwen aan de rand van Nijmegen.

Een glasvezelinstallatie met een mini-pop is neergezet en de uitrol naar huizen wordt weergegeven. In drie kamers zijn mogelijkheden van breedband te zien; televisie, internet en telefonie. Stap voor stap is te zien wat er nodig is om diensten werkend te krijgen: van de tv naar een vertaler van signalen, via de glasvezel naar een verzamelpunt en dan naar de backbone.

De Nijmeegse opstelling laat zien dat breedband eigenlijk niet zo spannend is. Zelfs een oude tv doet het op fiber! De constructie blijft nog een aantal maanden staan en is door geïnteresseerden te bezoeken. We raden gemeenten aan dit zeker te doen. Meer informatie is te verkrijgen bij Ivo Vos.

8. Publicaties

Hollandse Helden. Overheidsinnovatie volgens uitvoerders

Aan de hand van geslaagde Nederlandse praktijkvoorbeelden is gekeken wat de omstandigheden zijn waarin de toepassing van ICT tot innovatie en betere prestaties van de overheid leidt. De diagnose van borstkanker kan door opzet van zgn. mammapoli's in één dag gebeuren en met veel minder fouten. De aanpak van veelplegers kan effectiever door informatie bij elkaar te brengen via een digitale ketenkalender. De bestrijding van woonfraude kan slimmer worden aangepakt door per woning diverse bestanden met elkaar te vergelijken. Deze innovaties komen tot stand dankzij individuen die we 'Hollandse helden' noemen. Zij weten het werk en de dienstverlening van de overheid vanuit de uitvoering opnieuw in te richten en structureel te verbeteren. Deze publicatie laat zien waar deze helden in de praktijk tegenaan lopen. Bestel het rapport via info@belgendoenhetbeter.nl of download het rapport: Hollandse Helden,
 843 Kb

Breedband Steden. Ervaringen met breedband in acht Nederlandse gemeenten

Acht steden (Almere, Appingedam, Den Haag, Deventer, Groningen, Leeuwarden, Nijmegen en Utrecht) kregen financiële steun van EZ om de fase voorafgaand aan de aanleg en exploitatie van breedband uit te werken. In de publicatie komen breedbanddiensten, organisatorische en juridische, technische vraagstukken, en financiele vraagstukken aan bod. De publicatie is uitgebracht op cd-rom waarop 180 documenten andere documenten zijn te vinden, van raadstukken tot juridische adviezen en van consumentenonderzoek tot standaardcontracten die door de acht steden zijn gepubliceerd. De cd-rom is te bestellen door € 5 (productie & verzendkosten) over te maken op rekeningnummer 1687.80.976 tnv Nederland Kennisland onder vermelding van naam, adres en cd-rom breedband steden.

De publicatie is ook te downloaden: Breedband Steden, 
11.528 Kb. De bijbehorende documenten zijn te vinden in de bibliotheek van Stedenlink.

Van Maatwerk naar Open Source; handreiking open source voor de overheid

Je kunt de publicatie downloaden bij OSOSS,
 651 Kb

9. Link van de maand: DISC

Colofon

De Stedenlink nieuwsbrief is een uitgave van de Stichting Stedenlink, Netwerk van Kennissteden. De nieuwsbrief wordt verstuurd aan iedereen die er interesse in stelt. U kunt zich afmelden voor de nieuwsbrief door een mailtje te sturen naar info@stedenlink.nl.

Redactie: Geert Wissink, Marieke Rietbergen, Hans Westerhof. Stichting Stedenlink. Postbus 2960, 1000 CZ, Amsterdam. telefoon: 020-5756720, fax: 020-5756721, email: info@stedenlink.nl.

Privacyverklaring: Uw email-adres zal nooit aan derden worden verstrekt

Deze nieuwsbrief wordt uitgegeven onder de Creative Commons Licentie Naamsvermelding. Met een Creative Commons licentie kun je (digitale) content beschikbaar maken voor het publieke domein onder je eigen voorwaarden. Meer informatie over de licenties vind je bij www.creativecommons.nl