Vanuit Korea bezien is Europa de derde wereld

Zuid-Korea is na Japan en voor Nederland het dichtst bevolkte land ter wereld. 48 miljoen mensen op een oppervlakte van nog geen 2,5 keer Nederland, met 70% bergachtig terrein. De hoofdstad Seoul alleen al herbergt meer mensen dan Nederland. Eind jaren vijftig, na de oorlog die Korea in tweeën splitste was het land min of meer afgeschreven. Tegenwoordig duelleert Zuid-Korea met Nederland om plek 12 van de ranglijst van grootste economieën. Binnen enkele jaren zal Zuid Korea in de top tien staan van grootste economieën in de wereld. Al 40 jaar realiseert het land een gemiddelde groei van bijna 8%. Sinds 1998 is karakter van de economie echter flink gewijzigd. Niet langer vormen de bescherming van de binnenlandse markt en het goedkoop produceren van goederen voor de wereldmarkt het fundament van de ontwikkelingen. Innovatie is het kernbegrip geworden. En onderwijs. Op de VS na zijn de particuliere uitgaven aan onderwijs er het hoogst ter wereld. En dat terwijl ook de overheid, anders dan in de VS, een forse duit in zakje doet. Vooral in de kennisintensieve ict-sector doen deze gevolgen zich gelden: binnen enkele jaren zal deze sector 50% van het BNP van Zuid-Korea voor zijn rekening nemen! (vergelijk Nederland: ruim 5%)

Bijvoorbeeld bij Samsung is het roer in 1997 fors omgegaan. En met succes. Vanuit een bijna faillissement realiseerde het bedrijf vorig jaar een winst van $ 5 miljard op een omzet van ruim $ 50 miljard. Van een volger is het bedrijf een trendsetter geworden. De mooiste mobiele telefoontjes zijn tegenwoordig van Samsung. In Zuid Korea dient het toestelletje allang niet meer om alleen te bellen, het is inmiddels een multifunctioneel mobieltje. Telefoontje mag je het eigenlijk niet meer kan noemen. Mobieltje dekt de lading beter. Tv kijken op je mobiel; in Zuid-Korea zijn al 3 miljoen toestellen verkocht waarmee het kan. En komende maand doet SK, de grootste mobiele operator, de commerciële introductie van videobellen. En dat je met een mobieltje ook foto’s kunt maken weten de Koreanen natuurlijk allang. Al deze features leiden tot aardige toepassingen: de camera en display zijn zo goed dat je geen spiegeltje meer nodig hebt om je make up te checken. Ook omdat de mobieltjes met al deze functies wat groot uitvallen beginnen ze voor Koreaanse meisjes de functie van het handtasje over te nemen. Op straat houden ze hun mobieltje permanent in de hand vast, ook als ze er niet mee bellen, e-mailen, chatten, tv kijken of een spelletje spelen.

Vrijwel geen enkele internet gebruiker in Zuid-Korea belt nog in via een modem. De ADSL-markt is er inmiddels dood. In razend tempo wordt nu VDSL uitgerold. KT en Hanaro (de twee grote operators) zien dat meer bandbreedte tot meer inkomsten leidt. De eerste twee jaar na introductie van ADSL (98/99) leidde het nog tot een omzetdaling, omdat de meerinkomsten uit ADSL gebruik ten kostte gingen van de telefoontikken. Dankzij de nieuwe zeer populaire toepassingen als online trading, multiplayer gaming en video streaming brengen de gebruikers sinds (2000 en later) steeds meer tijd online door en stijgt de omzet op het vaste net weer explosief. Typerend is dat KT en Hanaro bandbreedte niet langer als een premium positioneren. Ze maken reclame met slogans als ‘de snelste verbinding naar Lineage’ (werelds meest populaire massive multiplayer online game). Om deze strategie kracht bij te zetten is KT afgelopen jaar begonnen met de upgrade van ADSL naar VDSL. Ook omdat het technisch lastig is ADSL en VDSL tegelijkertijd aan te bieden aan verschillende klanten in hetzelfde appartementsgebouw waardeert KT in samenspraak met de beheerder de klanten eenvoudigweg op onder hetzelfde contract. Zo kan het gebeuren dat op een mooie dag de gebruiker voor hetzelfde geld ($30/maand) ipv 8 Mbps ineens 20 Mbps krijgt. Dat is nog eens service! En zeker zo belangrijk, dit lijkt een profijtelijke strategie. Beide operators hebben fors geïnvesteerd, maar hun vaste inkomsten op peil gehouden.Omdat er naast de traditionele spraak toepassing, een flink aantal nieuwe diensten (gaming, video, internettoegang, WiFi) zijn gekomen, is de omzet op het vaste net flink gestegen.

Voor VDSL moeten KT en Hanaro investeren in glasvezel naar de appartements-gebouwen, bedrijvencentra of verdelerpunten in de straat. Afhankelijk van de afstand tot de meterkasten (maximaal 1300 meter) biedt de VDSL-technologie snelheden van 20 Mbps en hoger. 70 Mbps is theoretisch haalbaar als de glasvezel de woning tot 300 meter is genaderd. Voor 100 Mbps en/of symmetrisch moet de glasvezel worden doorgetrokken tot aan de meterkast. Dit gebeurt eigenlijk alleen in nieuwbouw. De kosten om van 20-50mbps naar 100mbps te gaan zijn relatief veel hoger dan de upgrade van ADSL naar VDSL. KT en Hanaro hebben op dit moment dan ook geen grote ambities op fiber gebied. Wel investeren zij volop in WLAN. Ook de Koreaanse overheid stimuleert investeringen in FTTH niet, wetende dat KT en Hanaro het laatste stukje alleen zullen verglazen als zij goedkoop kunnen lenen. Juist hiermee is de overheid na de IMF crisis van 1997 een stuk voorzichtiger gewor-den. In de visie van de Koreaanse overheid is concurrentie geen doel op zich, maar een middel om de bedrijven scherp te houden. Te veel concurrentie leidt tot verspil-ling. Bij infrastructuur is er daarnaast ook nog het probleem van onderinvestering in de onrendabele gebieden. Het beleid van Zuid Korea is daarom gebaseerd op planning. De regie ligt dan weliswaar bij de overheid, maar de verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt volledig bij de markt (KT en Hanaro zijn beiden volledig geprivatiseerde ondernemingen). Dit betekent dat de winst van KT en Hanaro niet wordt afgeroomd en dus beschikbaar is voor investeringen in het netwerk en nieuwe diensten. De nauwe samenwerking tussen overheid en bedrijven en de traditionele bestuurscultuur (chaebols) zorgt ervoor dat dit ook daadwerkelijk gebeurt.

Terwijl in de rest van de wereld vooralsnog alleen de online dienst internettoegang een groot succes is, kent Zuid Korea ook een booming markt voor massive multiplayer online gaming. Bedrijven als Webzen en NCsoft behoren tot de meest winstgevende bedrijven in het land (met netto marges van meer dan 50%). De beursintroducties van deze bedrijven op de Koreaanse beurs (KOSDAQ) begin dit jaar, doen denken aan de hoogtijdagen van het internet. Beide bedrijven noteren momenteel 5x maal hoger dan hun introductiekoers. Er is echter een belangrijk verschil: deze bedrijven maken winst, veel winst. De sterk stijgende populariteit van de mmpo games verliep parallel aan de introductie van de pc-bang. Een ruimte met een hoop pc’s waar tegen een vast bedrag per uur ($1-2/uur) ge-internet kan worden. Binnen 5 jaar zijn er inmiddels 28.000 van deze ruimtes in Korea, en de groei is er nog niet uit. De pc-bang is een sociaal alternatief voor een avondje film of café. De interactie verloopt niet alleen via de computer maar ook live door dat je tegenstander of strijdmakker een pc verderop zit. De pc-bang heeft de markt voor arcade games in Zuid Korea volledig weggevaagd.

Een van de nieuwe diensten waar KT en Hanaro momenteel fors in investeert is WiFi: public acces hotspots. Anders dan bij ons is het business model niet gebaseerd op hardware maar op service. Analoog aan de mobiele markt. Voor $10 per maand levert de KT zijn klanten de toegevoegde waarde dienst Nespot bovenop de ADSL/
VDSL-verbinding: een modem en gratis toegang via de inmiddels ruim 8500 hotspots in Seoul en omgeving. KT mikt op 1 miljoen betalende klanten eind dit jaar, waar-mee de grootste investeringen ($100 miljoen) ongeveer terugverdient zouden moeten zijn. Door WiFi als toegevoegde waarde dienst in de markt te zetten tackelt KT het belangrijkste probleem van WiFi hier (betalingsbereidheid en -gemak).
In het creëren van toegevoegde waarde diensten op basis van hele simpele ideeën zijn ze sowieso erg goed Zuid-Korea. De ring back tone dienst waarmee gebruikers zelf een alternatief voor die stomme piepjes die je hoort als je iemand probeert te bellen, kunnen instellen is een enorm succes. Een ongelofelijk simpel idee, maar een commerciële kraker. Of wat te denken van een voor mensen onhoorbare ringtone waarmee je de muggen op afstand kan houden?

Van copycat is Korea hard op weg naar het technology leadership op het gebied van mobiel en breedband internet. De ontwikkelingen worden voornamelijk gevoed door een zeer innovatieve MKB-sector. Het zijn de jonge bedrijven met een omvang 100-200 man die de nieuwe producten en diensten ontwikkelen. Gevoed door een dankzij de jeugdige bevolking grote binnenlandse vraag en een zeer positief beurssegment staan ze nu voor de uitdaging om in navolging van Samsung de wereldmarkt te veroveren. Japan en China staan bovenaan bij de expansieplannen. Daarna komen de VS. Pas dan denken ze aan Europa. Vanuit Zuid-Korea bezien is Europa de derde wereld. Logisch, maar wel confronterend. Aan de Lissabon ambities (Europa moet in 2010 de meest dynamische economie ter wereld zijn) hebben de Koreanen geen boodschap.

Ik geloof dat Nederland mogelijk een kans heeft om zich aan de Europese malaise te onttrekken. Allereerst lijkt er in Nederland langzaam maar zeker een klimaat te ontstaan waarin de overheid begint in te zien dat met haar mantra ‘de markt moet het doen’ niets mis is, behalve dat het niet voldoende is. Nodig is ook ‘de overheid faciliteert en stimuleert de gewenste ontwikkelingen’. Zonder de beschikking over een hoogwaardige, betaalbare infrastructuur waar de ict producten en diensten met lichtsnelheid overheen kunnen is het nu eenmaal lastig innoveren. Met recente handreikingen van KPN baas Scheepbouwer in de richting van een ontbundeling van infrastructuur en diensten ontstaan er mogelijkheden voor een grote stap voorwaarts op breedband gebied. Zuid Korea bewijst dat breedband (veel goedkope bandbreedte) een belangrijke voedingsbodem is voor een innovatieve dienstensector.

Belangrijkste reden voor de kansrijke positie van Nederland als gateway naar Europa is echter Guus Hiddink Dankzij Guus kent iedere Koreaan Nederland en hebben we er een enorm positief imago.

De prestaties van Hiddink gaan veel verder dan het halen van de halve finale op het WK. Na eeuwenlange suprematie en onderdrukking van de ooster-, wester- en noorderburen is Korea er eindelijk in geslaagd op eigen kracht een positie op het wereldplatform te veroveren. Hij heeft de Koreanen zelfvertrouwen gegeven. Dat gaat verder dan voetbal alleen. Zoveel zelfvertrouwen dat ik geloof dat Korea, binnen een aantal jaren op ICT-gebied de leidende positie van Japan in de regio zal overnemen.

Ir. Jan Prins
Jan Prins is managing partner van InterimIC, Interim Intellectual Capital.
Hij maakte deel uit van een handelsmissie onder leiding van staatssecretaris van Gennip die afgelopen maand Zuid-Korea bezocht. Zie ook www.hamelyear.com en www.interimic.com voor meer informatie, artikelen en foto’s. Met dank aan Vincent Everts, Hassan Tagi (InterimIC), Ed Staal (KPN) en Jan Wester (Min.v. EZ)Vanuit Korea bezien is Europa de derde wereld
juli 2003 - Jan Prins (InterimIC)

Zuid-Korea is na Japan en voor Nederland het dichtst bevolkte land ter wereld. 48 miljoen mensen op een oppervlakte van nog geen 2,5 keer Nederland, met 70% bergachtig terrein. De hoofdstad Seoul alleen al herbergt meer mensen dan Nederland. Eind jaren vijftig, na de oorlog die Korea in tweeën splitste was het land min of meer afgeschreven. Tegenwoordig duelleert Zuid-Korea met Nederland om plek 12 van de ranglijst van grootste economieën. Binnen enkele jaren zal Zuid Korea in de top tien staan van grootste economieën in de wereld. Al 40 jaar realiseert het land een gemiddelde groei van bijna 8%. Sinds 1998 is karakter van de economie echter flink gewijzigd. Niet langer vormen de bescherming van de binnenlandse markt en het goedkoop produceren van goederen voor de wereldmarkt het fundament van de ontwikkelingen. Innovatie is het kernbegrip geworden. En onderwijs. Op de VS na zijn de particuliere uitgaven aan onderwijs er het hoogst ter wereld. En dat terwijl ook de overheid, anders dan in de VS, een forse duit in zakje doet. Vooral in de kennisintensieve ict-sector doen deze gevolgen zich gelden: binnen enkele jaren zal deze sector 50% van het BNP van Zuid-Korea voor zijn rekening nemen! (vergelijk Nederland: ruim 5%)

Bijvoorbeeld bij Samsung is het roer in 1997 fors omgegaan. En met succes. Vanuit een bijna faillissement realiseerde het bedrijf vorig jaar een winst van $ 5 miljard op een omzet van ruim $ 50 miljard. Van een volger is het bedrijf een trendsetter geworden. De mooiste mobiele telefoontjes zijn tegenwoordig van Samsung. In Zuid Korea dient het toestelletje allang niet meer om alleen te bellen, het is inmiddels een multifunctioneel mobieltje. Telefoontje mag je het eigenlijk niet meer kan noemen. Mobieltje dekt de lading beter. Tv kijken op je mobiel; in Zuid-Korea zijn al 3 miljoen toestellen verkocht waarmee het kan. En komende maand doet SK, de grootste mobiele operator, de commerciële introductie van videobellen. En dat je met een mobieltje ook foto’s kunt maken weten de Koreanen natuurlijk allang. Al deze features leiden tot aardige toepassingen: de camera en display zijn zo goed dat je geen spiegeltje meer nodig hebt om je make up te checken. Ook omdat de mobieltjes met al deze functies wat groot uitvallen beginnen ze voor Koreaanse meisjes de functie van het handtasje over te nemen. Op straat houden ze hun mobieltje permanent in de hand vast, ook als ze er niet mee bellen, e-mailen, chatten, tv kijken of een spelletje spelen.

Vrijwel geen enkele internet gebruiker in Zuid-Korea belt nog in via een modem. De ADSL-markt is er inmiddels dood. In razend tempo wordt nu VDSL uitgerold. KT en Hanaro (de twee grote operators) zien dat meer bandbreedte tot meer inkomsten leidt. De eerste twee jaar na introductie van ADSL (98/99) leidde het nog tot een omzetdaling, omdat de meerinkomsten uit ADSL gebruik ten kostte gingen van de telefoontikken. Dankzij de nieuwe zeer populaire toepassingen als online trading, multiplayer gaming en video streaming brengen de gebruikers sinds (2000 en later) steeds meer tijd online door en stijgt de omzet op het vaste net weer explosief. Typerend is dat KT en Hanaro bandbreedte niet langer als een premium positioneren. Ze maken reclame met slogans als ‘de snelste verbinding naar Lineage’ (werelds meest populaire massive multiplayer online game). Om deze strategie kracht bij te zetten is KT afgelopen jaar begonnen met de upgrade van ADSL naar VDSL. Ook omdat het technisch lastig is ADSL en VDSL tegelijkertijd aan te bieden aan verschillende klanten in hetzelfde appartementsgebouw waardeert KT in samenspraak met de beheerder de klanten eenvoudigweg op onder hetzelfde contract. Zo kan het gebeuren dat op een mooie dag de gebruiker voor hetzelfde geld ($30/maand) ipv 8 Mbps ineens 20 Mbps krijgt. Dat is nog eens service! En zeker zo belangrijk, dit lijkt een profijtelijke strategie. Beide operators hebben fors geïnvesteerd, maar hun vaste inkomsten op peil gehouden.Omdat er naast de traditionele spraak toepassing, een flink aantal nieuwe diensten (gaming, video, internettoegang, WiFi) zijn gekomen, is de omzet op het vaste net flink gestegen.

Voor VDSL moeten KT en Hanaro investeren in glasvezel naar de appartements-gebouwen, bedrijvencentra of verdelerpunten in de straat. Afhankelijk van de afstand tot de meterkasten (maximaal 1300 meter) biedt de VDSL-technologie snelheden van 20 Mbps en hoger. 70 Mbps is theoretisch haalbaar als de glasvezel de woning tot 300 meter is genaderd. Voor 100 Mbps en/of symmetrisch moet de glasvezel worden doorgetrokken tot aan de meterkast. Dit gebeurt eigenlijk alleen in nieuwbouw. De kosten om van 20-50mbps naar 100mbps te gaan zijn relatief veel hoger dan de upgrade van ADSL naar VDSL. KT en Hanaro hebben op dit moment dan ook geen grote ambities op fiber gebied. Wel investeren zij volop in WLAN. Ook de Koreaanse overheid stimuleert investeringen in FTTH niet, wetende dat KT en Hanaro het laatste stukje alleen zullen verglazen als zij goedkoop kunnen lenen. Juist hiermee is de overheid na de IMF crisis van 1997 een stuk voorzichtiger gewor-den. In de visie van de Koreaanse overheid is concurrentie geen doel op zich, maar een middel om de bedrijven scherp te houden. Te veel concurrentie leidt tot verspil-ling. Bij infrastructuur is er daarnaast ook nog het probleem van onderinvestering in de onrendabele gebieden. Het beleid van Zuid Korea is daarom gebaseerd op planning. De regie ligt dan weliswaar bij de overheid, maar de verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt volledig bij de markt (KT en Hanaro zijn beiden volledig geprivatiseerde ondernemingen). Dit betekent dat de winst van KT en Hanaro niet wordt afgeroomd en dus beschikbaar is voor investeringen in het netwerk en nieuwe diensten. De nauwe samenwerking tussen overheid en bedrijven en de traditionele bestuurscultuur (chaebols) zorgt ervoor dat dit ook daadwerkelijk gebeurt.

Terwijl in de rest van de wereld vooralsnog alleen de online dienst internettoegang een groot succes is, kent Zuid Korea ook een booming markt voor massive multiplayer online gaming. Bedrijven als Webzen en NCsoft behoren tot de meest winstgevende bedrijven in het land (met netto marges van meer dan 50%). De beursintroducties van deze bedrijven op de Koreaanse beurs (KOSDAQ) begin dit jaar, doen denken aan de hoogtijdagen van het internet. Beide bedrijven noteren momenteel 5x maal hoger dan hun introductiekoers. Er is echter een belangrijk verschil: deze bedrijven maken winst, veel winst. De sterk stijgende populariteit van de mmpo games verliep parallel aan de introductie van de pc-bang. Een ruimte met een hoop pc’s waar tegen een vast bedrag per uur ($1-2/uur) ge-internet kan worden. Binnen 5 jaar zijn er inmiddels 28.000 van deze ruimtes in Korea, en de groei is er nog niet uit. De pc-bang is een sociaal alternatief voor een avondje film of café. De interactie verloopt niet alleen via de computer maar ook live door dat je tegenstander of strijdmakker een pc verderop zit. De pc-bang heeft de markt voor arcade games in Zuid Korea volledig weggevaagd.

Een van de nieuwe diensten waar KT en Hanaro momenteel fors in investeert is WiFi: public acces hotspots. Anders dan bij ons is het business model niet gebaseerd op hardware maar op service. Analoog aan de mobiele markt. Voor $10 per maand levert de KT zijn klanten de toegevoegde waarde dienst Nespot bovenop de ADSL/
VDSL-verbinding: een modem en gratis toegang via de inmiddels ruim 8500 hotspots in Seoul en omgeving. KT mikt op 1 miljoen betalende klanten eind dit jaar, waar-mee de grootste investeringen ($100 miljoen) ongeveer terugverdient zouden moeten zijn. Door WiFi als toegevoegde waarde dienst in de markt te zetten tackelt KT het belangrijkste probleem van WiFi hier (betalingsbereidheid en -gemak).
In het creëren van toegevoegde waarde diensten op basis van hele simpele ideeën zijn ze sowieso erg goed Zuid-Korea. De ring back tone dienst waarmee gebruikers zelf een alternatief voor die stomme piepjes die je hoort als je iemand probeert te bellen, kunnen instellen is een enorm succes. Een ongelofelijk simpel idee, maar een commerciële kraker. Of wat te denken van een voor mensen onhoorbare ringtone waarmee je de muggen op afstand kan houden?

Van copycat is Korea hard op weg naar het technology leadership op het gebied van mobiel en breedband internet. De ontwikkelingen worden voornamelijk gevoed door een zeer innovatieve MKB-sector. Het zijn de jonge bedrijven met een omvang 100-200 man die de nieuwe producten en diensten ontwikkelen. Gevoed door een dankzij de jeugdige bevolking grote binnenlandse vraag en een zeer positief beurssegment staan ze nu voor de uitdaging om in navolging van Samsung de wereldmarkt te veroveren. Japan en China staan bovenaan bij de expansieplannen. Daarna komen de VS. Pas dan denken ze aan Europa. Vanuit Zuid-Korea bezien is Europa de derde wereld. Logisch, maar wel confronterend. Aan de Lissabon ambities (Europa moet in 2010 de meest dynamische economie ter wereld zijn) hebben de Koreanen geen boodschap.

Ik geloof dat Nederland mogelijk een kans heeft om zich aan de Europese malaise te onttrekken. Allereerst lijkt er in Nederland langzaam maar zeker een klimaat te ontstaan waarin de overheid begint in te zien dat met haar mantra ‘de markt moet het doen’ niets mis is, behalve dat het niet voldoende is. Nodig is ook ‘de overheid faciliteert en stimuleert de gewenste ontwikkelingen’. Zonder de beschikking over een hoogwaardige, betaalbare infrastructuur waar de ict producten en diensten met lichtsnelheid overheen kunnen is het nu eenmaal lastig innoveren. Met recente handreikingen van KPN baas Scheepbouwer in de richting van een ontbundeling van infrastructuur en diensten ontstaan er mogelijkheden voor een grote stap voorwaarts op breedband gebied. Zuid Korea bewijst dat breedband (veel goedkope bandbreedte) een belangrijke voedingsbodem is voor een innovatieve dienstensector.

Belangrijkste reden voor de kansrijke positie van Nederland als gateway naar Europa is echter Guus Hiddink Dankzij Guus kent iedere Koreaan Nederland en hebben we er een enorm positief imago.

De prestaties van Hiddink gaan veel verder dan het halen van de halve finale op het WK. Na eeuwenlange suprematie en onderdrukking van de ooster-, wester- en noorderburen is Korea er eindelijk in geslaagd op eigen kracht een positie op het wereldplatform te veroveren. Hij heeft de Koreanen zelfvertrouwen gegeven. Dat gaat verder dan voetbal alleen. Zoveel zelfvertrouwen dat ik geloof dat Korea, binnen een aantal jaren op ICT-gebied de leidende positie van Japan in de regio zal overnemen.

Ir. Jan Prins
Jan Prins is managing partner van InterimIC, Interim Intellectual Capital. Hij maakte deel uit van een handelsmissie onder leiding van staatssecretaris van Gennip die afgelopen maand Zuid-Korea bezocht. Zie ookwww.hamelyear.com  enwww.interimic.comvoor meer informatie, artikelen en foto’s. Met dank aan Vincent Everts, Hassan Tagi (InterimIC), Ed Staal (KPN) en Jan Wester (Min.v. EZ)